Yeni Parti Zonguldak İl Başkanı Dural: Fındık üreticisi göz göre göre zarara mahkûm ediliyor

Serbest piyasada fındık fiyatlarının üretim maliyetlerinin altına gerilediğini belirten Yeni Parti Zonguldak İl Başkanı Devrim Dural, TMO ve Fiskobirlik'in piyasayı düzenleme görevini yerine getiremediğini savundu.

Zonguldak'ta fındık üreticilerinin yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çeken Yeni Parti Zonguldak İl Başkanı Devrim Dural, serbest piyasadaki fiyat düşüşünün sıradan bir dalgalanma olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti. Geçtiğimiz yıl eylül ayında 300 liraya kadar alıcı bulan fındığın, bugün randıman ve alım noktasına göre 180-210 lira bandına gerilediğine işaret eden Dural, üreticinin tüm giderleri artarken ürün fiyatının geçen yılın bile altında kaldığını vurguladı.

Enflasyonun yüzde 31, tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın yüzde 32'yi, gübre fiyatlarındaki yükselişin ise yüzde 50'yi aştığını hatırlatan Dural, motorinin litresinin de 55 liradan 90 liraya çıktığını kaydetti. Üreticinin masrafları artarken ürün fiyatının düşmesinin serbest piyasa değil, üreticiyi güçlü alıcıların insafına terk etmek anlamına geldiğini belirtti.

Ziraat odalarının 1 kilogram fındığın işçilik dahil maliyetini 230-245 lira arasında hesapladığını ancak üreticinin fındığını 180-210 liradan satmak zorunda kaldığını aktaran Dural, üreticinin kilogram başına 20 ila 60 lira zarar ettiğini dile getirdi. Bu zararın bir ton fındıkta 20 bin ila 60 bin liraya ulaştığını belirten Dural, özellikle Alaplı ve Ereğli'deki üreticilerin artan bahçe temizliği, gübre, ilaç, işçilik, patoz ve nakliye maliyetlerinin altında ezildiğini söyledi.

2026 yılı için belirlenen 465 liralık dekar desteğinin yalnızca beş litre motorine karşılık geldiğini ifade eden Dural, iktidara yönelik eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi:

“Üreticiye destek verdiğini söyleyen iktidara soruyoruz: Beş litre mazotla hangi bahçe temizlenecek, hangi gübre taşınacak, hangi ürün pazara indirilecek? Üretici sadaka değil, emeğinin karşılığını istiyor.”

TMO'nun açıkladığı fiyat üreticinin cebine girmiyor
Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) Levant kalite fındık için açıkladığı 250 liralık alım fiyatının serbest piyasada karşılık bulmadığını ve piyasa fiyatlarının TMO rakamının çok altında kaldığını belirten Dural, TMO'nun yalnızca fiyat açıklamasının yeterli olmadığını ifade etti. Dönüm başına kota konulması, üreticinin randevu sıralarında bekletilmesi, yetersiz sayıdaki alım noktasıyla yetinilmesi ve ürün bedelinin haftalar sonra ödenmesi durumunda açıklanan rakamın taban fiyat olmaktan çıkacağını vurguladı. Borcu ve işçi parası kapıya dayanmış üreticinin bekleyecek gücünün olmadığını belirten Dural, piyasa aktörlerinin de üreticinin bu çaresizliğini fırsata çevirdiğini kaydetti.

Zonguldak'ta yeterli sayıda ve kolay ulaşılabilir TMO alım noktası oluşturulması gerektiğini belirten Dural, üreticinin günlerce randevu beklemeye veya ürününü teslim edebilmek için kilometrelerce yol gitmeye mecbur bırakılmaması gerektiğini ifade etti. Dural, konuya ilişkin çözüm önerilerini ve taleplerini şöyle sıraladı:

“TMO, dönüm başına uygulanan kotayı kaldırmalı ve Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı üreticilerin standartlara uygun ürünlerinin tamamını satın almalıdır. Zonguldak’ta fındık üretiminin yoğun olduğu bölgelerde alım noktaları ve alım kapasitesi artırılmalı, ürün bedelleri birkaç gün içinde ödenmelidir. Levant kalite fındığın alım fiyatı, gerçek üretim maliyeti ve üreticinin refah payı dikkate alınarak en az 300 liraya yükseltilmelidir.”

Fiskobirlik üreticiden yana ağırlık koymalı
Fiskobirlik'in fındık üreticisini koruma ve piyasada denge sağlama görevinden uzaklaştığını savunan Dural, kurumun düşük piyasa fiyatlarını takip eden bir görüntü verdiğini ifade etti. Üretici birliği olduğunu söyleyen bir kurumun, TMO'nun açıkladığı fiyatın ve üretim maliyetinin altında alım yapamayacağını belirten Dural, Fiskobirlik'in görevinin düşük fiyatları takip etmek değil, üreticiden yana ağırlık koyarak piyasayı yukarı taşımak olduğunu vurguladı. Fiskobirlik'in iktidarın siyasi gölgesinden çıkarılması ve yeniden üreticinin söz ve karar sahibi olduğu bağımsız bir yapıya kavuşturulması gerektiğini ifade eden Dural, Rekabet Kurumu'nun da fındık piyasasındaki alıcı yoğunlaşmasını ve eş zamanlı fiyat düşüşlerini incelemesi gerektiğini belirtti.

Mazot, gübre ve ilaçta üreticiye doğrudan destek verilmesi gerektiğini ifade eden Dural, Yeni Parti'nin duruşunu şu sözlerle özetledi:

“YENİ Parti olarak fındığı birkaç büyük alıcının insafına, üreticiyi borca ve çaresizliğe teslim eden bu politikanın karşısındayız. Zonguldak’ın emeğine, toprağına ve geleceğine sahip çıkmayı sürdüreceğiz. Fındığın gerçek sahibi üreticidir ve son sözü de üretici söyleyecektir.”