Eren Enerji’ye Olcay Can’dan çok sert çıkış: “Zonguldak halkı sizin köleniz mi?”
CHP Zonguldak İl Başkanı Olcay Can, Eren Enerji’de çalışanların zorunlu yıllık izne çıkarıldığı ve kullanılmayan izinlerinin silineceği yönündeki iddialara sert tepki gösterdi. Şirketin Zonguldak’taki yatırımlarıyla büyüdüğünü ancak işçilerin aynı ölçüde karşılık alamadığını savunan Can, “Şirket büyürken kazanç kendisine, şartlar kötüleştiğinde fatura işçiye ait olamaz. Zonguldak halkı sizin köleniz mi?” sözleriyle Eren Enerji yönetimine yüklendi.
CHP Zonguldak İl Başkanı Olcay Can, Eren Enerji bünyesindeki ZETES-II Termik Santrali'nde yaşandığı belirtilen türbin arızasının ardından çalışanların yıllık izin haklarına yönelik uygulamalar hakkında açıklama yaptı. Kendilerine ulaşan iddiaların ciddi olduğunu söyleyen Can, şirket yönetiminden yanıt beklediklerini ifade etti.
“Türbin arızasını işçi mi yaptı?”
ZETES-II’deki türbin arızası nedeniyle ünitenin durduğunu, elektrik satış fiyatlarının düşük olması ve zarar edildiği gerekçesiyle birikmiş yıllık izni bulunan çalışanların kendilerine seçenek sunulmadan izne çıkarıldığının öne sürüldüğünü anlatan Can, şu ifadeleri kullandı:
“Çalışanlara ayrıca, kullanılmayan izinlerin yıl sonunda sıfırlanacağı yönünde bilgi verildiği ifade ediliyor. Türbin arızasını işçi mi yaptı? Elektrik fiyatını işçi mi belirledi? Şirket kazanırken işçi ne kadar kazandı da, işler kötüye gitmeye başladığında ilk akla işçinin hakkı geliyor?”
“Eren Enerji büyüdü, Zonguldak’ın payına ne düştü?”
Eren Enerji’nin Zonguldak’taki yatırımlarının ardından Türkiye’nin büyük sanayi kuruluşları arasına girdiğini belirten Can, şirketin büyümesine karşın bölgedeki ekonomik ve sosyal sorunların devam ettiğini savundu.
“Yıllardır Zonguldak’ın kıyısında üretim yaptınız. Santraller büyüdü. Liman büyüdü. Şirket büyüdü. Eren Enerji, Zonguldak yatırımları öncesinde İSO 500’de yoktu. Bugün özel sektörün en büyük elektrik üreticisi. İSO 500’de ise 34. sırada. Bu sıradan bir büyüme değil. Eren Enerji, Zonguldak’ta bir enerji devine dönüştü.”
Can, şirketin ekonomik büyüklüğünü Zonguldak’ın yaşadığı sorunlarla karşılaştırarak şu soruları yöneltti:
“Peki Zonguldak bu büyümeden ne kadar pay aldı? Çatalağzı neden nüfus kaybediyor? Muslu neden küçülüyor? Bu bölgenin gençleri neden hâlâ başka şehirlerde gelecek arıyor? Bu kadar büyük ekonomik faaliyetin ortasında yaşayan insanların refahı neden aynı ölçüde yükselmiyor?”
“Kapıda binlerce kişi bekliyor anlayışı kabul edilemez”
Çalışanlara yönelik baskı iddialarını da gündeme taşıyan Can, çalışma koşullarından memnun olmayan işçilere işten ayrılabilecekleri ve yerlerine çalışacak binlerce kişinin bulunduğu anlayışıyla yaklaşıldığının öne sürüldüğünü söyledi.
Can, “Eğer böyle bir anlayış varsa bunu açıkça söylüyoruz: Zonguldak’ın işsizliği hiç kimsenin işçiye karşı kullanacağı bir tehdit değildir. Bir insanın evine ekmek götürmek zorunda olmasını; onun daha düşük ücrete, daha az hakka veya işini kaybetme korkusuna razı edilmesinin aracı haline getiremezsiniz. Zonguldak işçisi sahipsiz değildir. Zonguldak halkı da sizin köleniz değildir” dedi.
Modern Karton’u da gündeme getirdi: “İşçinin sırtına yük bindiremezsiniz”
Eren Holding bünyesindeki Modern Karton’da da çalışma sürelerine ilişkin şikâyetler aldıklarını belirten Can, personel eksikliği nedeniyle bazı vardiyaların 8 saatten 12 saate kadar uzadığı iddialarına dikkat çekti.
“850 milyon dolarlık yeni tesis kurabilecek ekonomik güce sahip bir grubun, çalışanına geldiğinde yedek personel hesabı yapması kabul edilemez. Zonguldak işçisinin sırtına daha fazla yük bindirmek, istihdam politikasının yerine geçemez.”
Can, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki enerji tesislerinde çalışan işçilerin daha iyi ücret ve sosyal haklara sahip olabildiğini savunarak Zonguldaklı çalışanların da benzer şartları talep etme hakkı bulunduğunu söyledi.
“Bu şehir kömürünü, toprağını, canını verdi”
Zonguldak’ın sanayi üretimindeki geçmişine değinen Can, Eren Enerji’nin yerli kömür alım politikasını da sorguladı.
“Bu şehir yıllardır yalnızca iş gücü vermedi. Kömürünü verdi. Toprağını verdi. Canını verdi. Kıyısını verdi. Çevresel ve sosyal yükü taşıdı. Peki Zonguldak kömürü bugün hak ettiği değeri görüyor mu? Bu bölgedeki yerli üreticinin kömürü neden kendi şehrindeki dev enerji tesislerinde hak ettiği ölçüde değerlendirilmiyor?”
Elektrik fiyatlarındaki düşüş ve kömür maliyetlerindeki artışın çalışanların haklarına yansıtılmaması gerektiğini söyleyen Can, “Biz yatırım yapılmasına karşı değiliz. Şirketlerin büyümesine de karşı değiliz. Ancak şirket büyürken kazanç kendisine, şartlar kötüleştiğinde fatura işçiye ait olamaz” ifadelerini kullandı.
Eren Enerji yönetimine 6 soru
CHP İl Başkanı Olcay Can, açıklamasının sonunda şirket yönetimine şu soruları yöneltti:
“Kaç çalışan izne çıkarıldı? Çalışanlara kullanılmayan izinlerin yıl sonunda sıfırlanacağı yönünde bilgi verildi mi? İşten çıkarma planınız var mı? İşçilerinizin ücret ve sosyal haklarını Türkiye’deki benzer enerji tesisleriyle karşılaştırmaya hazır mısınız? Zonguldak’tan aldığınız yerli kömür miktarı nedir? Ve en önemlisi: Yıllardır bu şehirde büyüyen şirketiniz büyürken Zonguldak halkının payına ne düştü?”
Can, açıklamasını “Zonguldak’ın emeği ucuz değildir. İşçisi çaresiz değildir. Halkı hiç kimsenin kölesi değildir” sözleriyle tamamladı.